بیماری عروق محیطی یا PVD | بررسی علائم ، تشخیص و درمان

به بیماری رگ های خونی خارج از قلب و مغز بیماری عروق محیطی یا PVD گفته می شود. این بیماری در رگ دستها، پاها، معده ، کلیه ها انسداد ایجاد کرده و مانع خونرسانی می شوند. گاهی برخی از دردهای ایجاد شده به علت افزایش سن می باشند. اما در صورتی که بدون علت حین راه رفتن پاهای شما درد می گیرند باید به پزشک مراجعه کنید. درد و گرفتگی عضلانی به هنگام راه رفتن ایجاد خواهد شد و به استراحت کردن رفع می شود، از علائم ابتلا به بیماری های عروق محیطی می باشد.

بیماری عروق محیطی یا PVD

علت بیماری عروق محیطی

بیماری عروق محیطی یا شریان محیطی مشکلی مربوط به گردش خون است که در آن سرخرگ ها باریک می شوند و باعث کاهش جریان خون به اعضای بدن شما می شوند. در سرخرگ های عروق محیطی پلاک هایی تشکیل می شوند. سرخرگ ها رگ های خونی حاوی اکسیژن و مواد مغذی هستند که خون را از قلب به سایر اندام ها منتقل می کند. این پلاک ها از غالبا از چربی به آرامی و به مرور زمان تشکیل می شوند. سپس پلاک ها سخت شده و با مرور زمان موجب باریکشدن سرخرگ ها می شوند. پلاک ها در سرخرگ موجب کند شدن جریان خون شده و جلوی تامین اکسیژن مورد نیاز بدن را می گیرد. بیماری عروق محیطی عموما در پاها ظاهر می شوند.این یک نشانه هشداردهنده است که در صورتی که پلاک در رگ های پا باشند به احتمال زیاد در سایر رگ ها نیز ایجاد شده است. وجود این پلاک ها در قلب موجب بیماری عروق کرونر قلب، در رگ های کلیه موجب بیماری عروق کلیه عروق کاروتید که خونرسانی به مغز را عهده دار هستند. سخت شدن سرخرگ ها، بیماری سرخرگ محیطی و ضعف در گردش خون، آرواسکلروز نیز نام های دیگری است که برای این بیماری در نظر گرفته شده است.

عوامل خطر بیماری عروق محیطی

 مصرف سیگار را می توان یکی از علت های اصلی عروق محیطی دانست.

افزایش سن و بیماری دیابت نیز می تواند نقش مهمی در ابتلا به این بیماری داشته باشد.

  • 70 سال به بالا
  • 50 سال به بالا برای افراد دیابتی یا افرادی که سیگار مصرف می کنند.

در صورتی که کمتر از 50 سال سن دارید ولی به دیابت مبتلا هستید و یکی از موارد زیر در مورد شما صادق است می توانید به پزشک مراجعه کنید:

  • سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری های عروق کرونری (سکته قلبی یا مغزی)
  • ابتلا به فشار خون بالا
  • کلسترول بالای خون
  • استعمال دخانیات
  • اضافه وزن و چاقی
  • دیابت
  • سطح بالایهوموسیستین جز پروتئینی است که به ساخت و نگهداری بافت کمک خواهد کرد.

انواع بیماری های گردش خون

عملکردی

در این حالت بیماری عروق محیطی علت عضوی ندارد. یعنی که رگ های خونی از لحاظ فیزیکی آسیب ندیده اند و در رگ های خونی نقصی وجود ندارد. این بیماری ها علائمی شبیه به اسپاسم رگ دارند و رخ می دهند و سپس قطع می گردند. برای مصال در هوای سرد، استرس های عاطفی، استعمال دخانیات می تواند در جریان خون محدودیت ایجاد کند.

عضوی

در این حالت بیماری عروق محیطی به علت نقص در ساختار رگ ها ایجاد می شود. برخی از نمونه های آن شامل التهاب و آسیب بافتی خواهد شد. به بیماری سرخرگ های محیطی PAD و به بیماری های عروق محیطی PVD گفته می شود. که به علت رسوب چربی یا آترواسکلروز در دیواره داخلی رگ ها اتفاق می افتد. این رسوبان ایجاد شده می توانند باعث انسداد در جریان طبیعی خون در شریان ها شوند.

علائم بیماری عروق محیطی

در بسیاری از افراد بیماری PAD یک بیماری خاموش قلمداد می شود زیرا علائم قابل تشخیص ندارد. افرادی که مبتلا به این بیماری هستند ممکن است یک یا چند نشانه ی زیر را داشته باشند. در صورت وجود درد محل درد به موقعیت سرخرگ مسدود شده یا تنگی آن بستگی دارد.

لنگش متناوب : کاهش خونرسانی به پا که منجر به گرفتگی، خستگی، احساس سنگینی، درد در پا و باسن در طی فعالیت می باشد که در صورت متوقف شدن فعالیت علائم نیز کاهش می یابند. (آویزان کردن پاها بر روی لبه تخت خواب یا قدم زدن در اطراف اتاق ممکن است به طور موقت درد را تسکین دهد.) عموما این علائم در ساق پا حس خواهد شد اما ممکن است در ران، باسن یا پنجه پاها نیز چنین علائمی را مشاهده کنید.

کاهش خونرسانی به کلیه موجب افزایش ناگهانی فشار خون یا کنترل دشوار یا غیر ممکن فشار خون با دارو می باشد. انسداد در شریان کلیه می تواند منجر به از دست رفتن عملکرد کلیه یا نارسایی آن شود.

  • سرد بودن یکی از پاها نسبت به دیگری
  • کم شدن مو بر روی پاها
  • درخشان شدن پوست پاها
  • رنگ پریدگی یا آبی شدن رنگ پوست
  • ایجاد زخم در انگشتان پا، پنجه و ساق پا که خوب نمی شوند.
  • کندی در رشد ناخن های پا
  • عدم ضربان قلب منظم یا ضربان ضعیف در پاها یا کف پا
  • پوست براق در ناحیه پاها
  • اختلال نعوظ در آقایان که غالبا در مردانی که به بیماری دیابت مبتلا هستند رخ می دهد.

آیا بیماری سرخرگ های محیطی خطرناک است ؟

بیماری سرخرگ محیطی شبیه به بیماری شریان کرونری که در آن رسوب چربی یا آترواسکلروز در سرخرگ های تامین کننده خون و مواد غذایی عضله قلبی می باشد و بیماری سرخرگ کاروتید یا رسوب چربی (آترواسکلروز) در شریان های گردن است که خون را به مغز می رساند می باشد.
در بیماری های شریان محیطی یا همان PAD رسوب در دیواره سرخرگ ها ایجاد شده و موجب انسداد داخلی سرخرگها می شود و جریان سرخرگ های  کلیه ، معده ، دست ، ساق و پا را محدود می کنند. بیماری شریان محیطی PAD باید درمان شود که در صورت عدم درمان می تواند منجر به بیماری های قانقاریا و قطع عضو شود. افرادی که دچار بیماری سرخرگ محیطی می شوند عموما در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سکته مغزی و قلبی قرار دارند. در صورتی که لخته خون تشکیل شده و یک سرخرگ قلبی دچار تنگی را مسدود کند موجب حمله قلبی خواهد شد. و در صورت انسداد سرخرگ مغز سکته مغزی رخ می دهد.

بیماری عروق محیطی

نحوه تشخیص بیماری عروق محیطی

در ابتدا علائم و سابقه پزشکی توسط پزشک بررسی می شود. زمانی که پزشک معاینه می کند، پزشک تستی به نام ABI که شاخص مچ پایی بازویی است را انجام می دهد. سایر آزمایش ها شامل :

  • سونوگرافی داپلر : جریان خون از طریق رگ های خونی ارزیابی و شریان های خونی مسدود شده را شناسایی می کند.
  • آزمایش خون : از شما نمونه خونی برای اندازه گیری کلسترول، تری آن و چک کردن دیابت استفاده می شود.
  • سی تی اسکن آنژیوگرام
  • آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی (MRI)
  • آنژیوگرافی با استفاده از کاتتر

راه های پیگشیری و درمان بیماری عروق محیطی

در ابتدا تغییر در شیوه زندگی مهم ترین کری است که می توان انجام داد.تغییر در شیوه زندگی شامل موارد زیر می شوند:

  • از استعمال دخانیات خودداری کنید. زیرا مصرف سیگار می تواند احتمال ابتلا به بیماری عروق محیطی را افزایش دهد.
  • سطح کلسترول و فشار خون را خود را کنترل کنید.
  • در صورت ابتلا به بیماری های عروق کرونری دیابت خود را کنترل کنید.
  • ورزش کنید و وزن سالم خود را حفظ کنید.
  • از رژیم غذایی حاوی مقدار پایین چربی اشباع و کلسترول استفاده کنید.

درمان دارویی بیماری عروق محیطی

تغییر در شیوه زندگی و پیش گرفتن یک زندگی سالم موجب بهبود علائم و جلوگیری از بدتر شدن علائم خواهد شد. البته تغییر در شیوه زندگی همیشه نمی تواند تاثیر گذار باشد. در مواقعی داروهای زیر تجویز خواهد شد:

  • داروهای مرتبط با افزایش مسافت قابل قدم زدن (سیلوستازول و پنتوکسی فیلین).
  • داروهای ضد پلاکتی جهت جلوگیری از چسبیدن پلاکتها به یکدیگر و ایجاد لخته.
  • داروهای کاهش دهنده کلسترول (استاتین ها).
  • داروهای کاهش دهنده کلسترول. داروهای کاهش کلسترول  کمک می کنند تا خطر حمله قلبی و سکته را کاهش دهید. 

داروهایی برای جلوگیری از لخته های خونی:

از آنجا که بیماری عروق محیطی مربوط به کاهش جریان خون به اندام ها است, بهبود این جریان مهم است.پزشک ممکن است درمان روزانه آسپرین و یا داروی دیگری را تجویز کند. 

داروهای تسکین دهنده:

مصرف مواد کورتیزولی باعث افزایش جریان خون به اندام ها می شود. این به طور خاص به درمان علائم مشکلاتش نظیر درد پا، برای افرادی که بیماری عروق محیطی دارند، کمک می کند.عوارض جانبی مشترک این داروها شامل سردرد و اسهال می شود.

داروهای فشار خون بالا:

اگر شما فشار خون زیادی دارید, پزشک می تواند داروها را برای پایین آوردن آن تجویز کند.

روش های درمانی جراحی

آنژیوپلاستی

در صورتی که روش های پیشنهادی تاثیرگذار نباشند آنژیوپلاستی پیشنهاد می شود. به همین علت فرد به جراحی یا آنژیوپلاستی احتیاج پیدا می کند. آنژیوپلاستی که به همراه آنژیوگرافی انجام می شود یک نوع جراحی بسته می باشد و در این جراحی سرخرگ هایی که دچار انسداد یا تنگی شده اند را باز می کنند. در آنژیوپلاستی لوله ای به نام کاتتر توسط یک بالون کوچک به داخل سرخرگ فرستاده می شود بعد از رسیدن به محل انسداد بادکنک باد می شود. این کار به دیواره ها فشار آورده و موجب باز شدن بخشی می شود که دچار انسداد شده است. بعد از باد کردن بالون آن را خالی کرده و به همراه کاتتر خارج خواهد شد.
گاهی به همراه کاتتر و بالون یک استنت یا فنر نیز در داخل قسمتی که سرخرگ دچار انسداد شده است تعبیه خواهد شد. یعنی بعد از بالون زدن استنت در محل انسداد گذاشته شده و سرخرگ بیمار را باز نگه میدارد.

جراحی بای پس

 در صورتی که طول زیادی از سرخرگ دچار تنگی شده باشد انجام جراحی ضروری خواهد بود. در طی جراحی سیاهرگی از محل دیگری از بدن یا رگ خونی مصنوعی در بالا و پایین محل دچار انسداد قرار داده شده تا جریان کافی خون را از ناحیه قبل از انسداد به مناطق پایینی بعد از انسداد فراهم نماید.

درمان ترومبولیتیک

اگر یک لخته خونی که رگ را مسدود می کند داشته باشید، پزشک شما ممکن است یک دارو ضد لخته را به سرخرگ شما تزریق کند تا آن را بشکند. 

برنامه ورزشی 

علاوه بر دارو و یا جراحی، پزشک احتمالاً یک برنامه ورزشی تحت نظارت را برای افزایش فاصله ای که شما می توانید بدون درد پیاده روی کنید، تجویز می کند.ورزش منظم علائم (PAD) را به چند روش بهبود می بخشد، از جمله کمک به بدن شما برای استفاده موثر از اکسیژن.

عوارض بیماری عروق محیطی

بیماری عروق محیطی با تجمع پلاک در رگ ایجاد می شود و عوارض و خطرات زیر را ایجاد خواهد کرد:

ایسکمی عضله انتقادی : این بیماری به صورت زخم باز، جراحت، عفونت در پاها می باشد که درمان نمی یابند. ایسکمی عضله انتقادی زمانی رخ می دهد که این آسیب ها پیشرفت کند و بافت را از بین ببرند یا همان ابتلا به قانقاریا که گاهی نیز موجب قطع عضو خواهد شد.

حمله قلبی و سکته : تصلب شریان موجب علائم و نشانه های بیماری عروق محیطی می شود، فقط پاها را دربرنمیگیرد. رسوبات چربی در سرخرگ هایی ایجاد خواهد شد که خون به قلب و مغز را نیز تامین خواهد کرد.


دیدگاه کاربران

0 دیدگاه
    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *