پیس میکر یا همان باطری قلبی چیست و چگونه کار می کند؟

پیس میکر یا باطری قلبی دستگاهی ضربان ساز می باشد که در سینه یا شکم کار گذاشته شده تا ضربان نامنظم قلب را کنترل کند. این دستگاه به کمک پالس های الکتریکی قلب را تحریک کرده تا تعداد ضربان قلب کم یا زیاد نشود و به طور طبیعی بتپد. از پیس میکر یا باطری قلب برای درمان آریتمی مورد استفاده قرار می گیرد. 

پیس میکر یا باطری قلب

پیس میکر یا باطری قلب چیست ؟

باطری قلب یا همان پیس میکر که به آن ضربان ساز نیز گفته می شود، از قطعه های کوچک کامپیوتری با سیم های کوچک، باطری کوچک یا مولد پالس با طول عمری بالا و ژنراتور ساخته شده است که با ارسال جریان الکتریکی می تواند ضربان قلب را تنظیم کند. باطری قلب قادر به تشخیص کند بودن ضربان قلب می باشد جریان الکتریکی را به قلب ارسال و باعث ایجاد ضربان منظم و طبیعی می شود. برخی از باطری های قلب توانایی ایجاد شوک الکتریکی نیز دارند که به آنها ICD نیز گفته میشود. 

کاربرد و اهمیت پیس میکر یا باطری قلب

از پیس میکر یا باطری قلب عموما برای درمان و رفع اشکال در ضربان قلب( آریتمی قلب) استفاده می شود. 

برادی کاردی : اگر قلب فردی ضربان کندی داشته باشد به آن برادی کاردی رخ می دهد. ضربان قلب کند می تواند باعث علائمی همچون غش کردن، تنگی نفس و خستگی شود. 

تاکی کاردی : اگر قلب فرد ضربان سریع داشته باشد به آن تاکی کاردی رخ می دهد. در صورت ضربان قلب سریع اندام های حیاتی بدن در معرض خطر قرار گرفته و موجب از بین رفتن هوشیاری یا حتی مرگ می شود. 

استفاده از باطری قلب می تواند به تنظیم ضربان قلب کمک می کند. پیس میکر در هنگام انجام فعالیت بدنی می تواند ضربان قلب را بر آن اساس تنظیم کند. 

چگونگی و محل نصب باطری قلب

این دستگاه توسط یک عمل جراحی کوچک در بیمارستان انجام می گیرد، که در زیر پوست و در قسمت فوقانی سینه یا شکم نصب می شود. البته این عمل جراحی بدون درد می باشد. قبل از جراحی داروی آرامبخش به فرد تزریق می شود که از اثرات آن خواب آلودگی و احساس راحتی در فرد است. پزشک محلی که قرار است باطری نصب شود بی حس می کند. ممکن است برای پیشگیری از عفونت به فرد آنتی بیوتیک داده شود. ممکن است محل نصب سمت چپ یا راست سینه باشد و پزشک یک سوزن به سیاهرگ بزرگ شانه شانه وارد کرده که توسط آن سیم های باطری قلب به محل مورد نظر در قلب ارسال می شود. این مرحله توسط دیدن تصاویر اشعه ایکس با مانتیور انجام می گیرد که به آن هدایت فلوروسکوپی می گویند. بعد از قرار گرفتن سیم ها پزشک بر روی پوست شکافی ایجاد می کند و محفظه ای که از باطری و ژنراتور است را در زیر پوست قرار می دهد و سر آزاد سیم هایی که به قلب فرستاده شده را به محفظه وصل میکند. در آخر پزشک باطری را تست کرده و در صورت عملکرد صحیح باطری محل برش را بخیه زده و عمل جراحی تمام می شود. بعد از نصب پیس میکر پزشک توسط رایانه مخصوص پروگرمر دستوراتی که نیاز است را از طریق امواج مخصوصی به باطری قلب داده و قادر است اطلاعاتی که توسط باطری جمع آوری می شود را دریافت و بازخوانی کند. 

انواع باطری‌های قلب

  • پیس میکرها یا باطری قلب تک حفره ای
  • پیس میکرها یا باطری قلب دو حفره ای  
  • پیس میکرها یا باطری قلب سه حفره ای یا (CRT)
  • ICD ها که برای القا کردن شوک و در کنار عضله سینه نصب می شوند. 
باطری قلب چگونه کار می کند

باطری قلب چگونه کار می کند؟

ضربان ساز از باتری، ژنراتور رایانه ای و سیم هایی که روی نوک آنها حسگر یا (الکترودها) قرار دارد. باطری برق ژانراتور را تامین و هر دو در یک محفظه فلزی قرار می گیرد و سیم ها ژنراتور را به قلب وصل می کند. پیس میکرها به کنترل ضربان قلب کمک می کند. این الکترودها فعالیت های قلب را تشخیص داده و از طریق سیم ها این اطلاعات را به رایانه ارسال می کند. در صورتی که ریتم قلب فرد غیرطبیعی باشد رایانه به ژنراتور دستور خواهد داد که پالس های الکتریکی را به قلب ارسال کند. پالس ها از طریق سیم ها به قلب ارسال می کند. رایانه می تواند ضربان ساز فعالیت الکتریکی قلب و ریتم آن راثبت خواهد کرد. پزشک با استفاده از اطلاعات ثبت شده باطری قلب را تنظیم کرده تا متناسب با نیاز بیمار کار کند. همچنین او قادر است که باتری قلب را از بیرون تنظیم کند. با این وسیله دیگر نیازی به سوزن و داشتن تماس مستقیم با پیس میکر نیست. 
عمر باطری قلب بازه ای زمانی بین 5 الی 10 سال یا بیشتر می باشد؛ که این مقدار به عوامل مختلفی مانند شرایط بیمار، نوع باتری و عملکرد آن بستگی دارد. عمر باطری های قلب به یکباره تمام نمی شود و این عمل در فرآیندی تدریجی در چند ماه رخ می دهد. در طی این مدت فرد باید برای تعویض آن اقدام نماید. برای تعویض تنها کاری که باید انجام شود این است که باطری ها تعویض شوند و سیم ها در محل خود باقی میمانند. نحوه عملکرد باطری قلب به این صورت است که موج الکتریکی تولید و ارسال می شود که بیمار آن را احساس نمی کند.  اگر فرد چیزی احساس می کند باید به پزشک مراجعه کند تا برنامه ریزی دستگاه تغییر یابد. 

شارژ باطری قلب چگونه است ؟

این دستگاه ها انرژی الکتریکی مورد نیاز خود را از باطری تامین می کنند و این باطری ها دارای عمری بین 6 الی 10 سال یا بیشتر دارند که زمانی که عمر باطری به پایان رسید باطری باید جایگزین شود. 

نکات مربوط به بعد از نصب باطری قلب

افراد بعد از نصب باطری قلب محدودیتی برای انجام فعالیت های خود ندارند؛ تنها نکته ای که باید رعایت کنند این است که تا یک ماه باید از انجام فعالیت های ورزشی یا بدنی شدید و همچنین از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنند. بعد از یک ماه فرد می تواند به پزشک مراجعه کند و با اجازه پزشک این قبیل از فعالیت ها را از سر بگیرد. 
برای مدت 3 ماه فرد باید از انجام فعالیت هایی مانند شنا، کوهنوردی وغیره خودداری کند. همچنین تنها قایق سواری کردن یا در طبیعت ماندن و کمپ زدن در نقاط دور افتاده نیز می تواند جز این موارد باشد. در ادامه فرد باید از هرگونه فعالیت سخت و خشن فیزیکی که منجر به زمین خوردن یا وارد شدن شوک ناگهانی میشود، پرهیز کند.
برای رانندگی کردن حتما باید از قبل با پزشک مشورت کرد، زیرا اگر ضربان قلب این افراد تند باشد یا دستگاه در حال شوک به قلب باشد ممکن است فرد دچار خواب آلودگی یا حتی بیهوشی شود. 
فرد باید از نزدیک شدن به دستگاه هایی که دارای میدان مغناطیسی یا الکتریکی قوی هستند بپرهیزد زیرا ممکن است در عملکرد این دستگاه ها اختلال ایجاد کند. (دستگاه های جوشکاری صنعتی، ماکروویو، ژنراتورهای الکتریکی و سیم های فسار قوی و غیره )
بعد از نصب پیس میکر یک کارت شامل اطلاعات مربوط به دستگاه نصب شده داده خواهد شد که بر روی آن اطلاعات مربوط پزشک، بیمار با عکس بر روی کارت وجود دارد. که زمانی که به دندانپزشکی و سایر پزشکان مراجعه می کنید باید این کارت را به پزشک نشان دهید. بهتر است که این کارت همیشه همراه فرد باشد تا در صورت اتفاقات غیر منتظره و ناگوار کادر درمان اقدامات لازم را انجام دهند و با پزشک معالج ارتباط برقرار کنند. همچنین در فرودگاه برای عبور از گیت های امنیتی به این کارت ها نیاز پیدا خواهند کرد. 
شغل هایی مانند خلبانی و فعالیت ها و شغل هایی که با ولتاژ الکتریکی بالا سروکار دارند یا محیط‌ها سیستم‌های رادار یا آهن‌رباهای بزرگ برای فرد ممنوع می باشد، در صورتی که مجبورید در این مکان ها حضور پیدا کنید باید از قبل با پزشک مشورت کنید. 
باطری قلب در رابطه جنسی اختلالی ایجاد نمی کند، مگر زمانی که ضربان قلب به بالاتر از حدی برسد که دستگاه برای آن برنامه ریزی شده باشد که البته رخ دادن این اتفاق بسیار نادر است. اما در صورتی که این اتفاق رخ دهد باطری به فرد شوک وارد می کند که باید با پزشک در این باره مشورت کند. 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

قبل از سفر، در زمان شوک وارد شدن یا ضربه در قسمت بالای سینه، احساس ضربان غیرطبیعی، تورم، قرمزی، گرمی یا ترشح در ناحیه نصب باطری و تب با پزشک تماس بگیرید و در صورت نیاز به صورت حضوری مراجعه کنید.


دیدگاه کاربران

1 دیدگاه
  • گلمیس
    30 تیر 1400

    بازم درمورد این موضع مطلب بزارین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

instagram logo call button