تپش قلب چه علائمی دارد ؟ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

قلب نوعی تلمبه می باشد که خون به وسیله آن در بدن جریان می یابد. قلب در هر تپش 100 سانتیمتر مکعب خون را در بدن پخش می کند. روزانه نیز 10 هزار لیتر خون توسط قلب به درون رگ ها هدایت خواهد شد. یک قلب سالم در فرد بالغ هنگامی که شخص در حالت استراحت است به طور معمول 60 تا 100 بار در دقیقه می تپد. تپش قلب زمانی رخ می دهد که قلب به صورت ناگهانی و بدون علت برای چند ثانیه به صورت تند و محکم یا نامنظم بزند. گاهی این تپش ممکن است به حدی قوی باشد که فرد دچار حمله قلبی شود. علت تپش قلب یا همان هارت بیت عموما خطری ندارد اما در بعضی از موارد ممکن است نشان دهنده مشکلی در قلب باشد.

تپش قلب

نشانه های تپش قلب

تجربه هارت بیت می تواند به شکل های مختلف برای افراد رخ بدهد. به این صورت که فرد ممکن است احساس لرزش در قلب، خفگی یا مور مور شدن را حس کند. شاید احساس کنید که قلب شما به تندی می زند یا به سختی و ضربان جا می اندازد. برخی از افراد تپش قلبشان را به شکل ضربان در گردن و قفسه سینه احساس می کنند و برخی احساس به طور احساس ناراحتی می کنند.

ضربان قلب نرمال

تعداد ضربان قلب طبیعی بزرگسالان در حالت استراحت بین 60 تا 100 ضربه در دقیقه است. اگر ضربان قلب شما بین این دو عدد باشد یعنی تپش قلب ندارید. به طور کلی ضربان قلب پایین در حالت استراحت نشان دهنده ی عملکرد کارآمدتر قلب و تناسب بهتر قلبی عروقی است. برای مثال یک وزرشکار حرفه ای ممکن است در حالت استراحت ضربان قلبی حدود 40 داشته باشد.

ضربان قلب پایین

به ضربان قلب پایین برادی کاردی می گویند. معمولا اگر در بزرگشالان در حالت استراحت ضربان قلب آن ها کمتر از 60 ضربان در دقیقه باشد دچار ضربان قلب پایین می باشند.

ضربان قلب بالا

به ضربان قلب بالا تاکی کاردی نیز می گویند. به طور کلی، برای بزرگسالان، ضربان قلب بیش از 100 ضربان در دقیقه (BPM) بیش از حد سریع در نظر گرفته می شود و این افراد دارای ضربان قلب بالا می باشند و باید سریعا به پزشک متخصص قلب و عروق مراجعه نمایند.

علت های تپش قلب

هارت بیت گاهی می تواند ناگهانی رخ بدهد و سریع ناپدید شود و ممکن است به فعالیت ها و احساسات مرتبط باشد. علت هایی که موجب تپش قلب در افراد می شود چیست ؟

  • کم آبی
  • کمبود پتاسیم
  • پایین بودن قند خون
  • استرس
  • خشم یا عصبانیت
  • پانیک یا اضطراب
  • مصرف بیش از حد کافئین، الکی یا حتی شکلات
  • مصرف نیکوتین
  • ورزش کردن
  • ایستادن برای مدت زمان طولانی
  • بلعیدن
  • تب
  • کم خونی
  • افتادگی دریچه میترال
  • بارداری
  • پرکاری تیروئید
  • یائسگی
  • رفلاکس یا سوزش معده
  • مصرف مواد مخدر مانند کوکائین
  • مصرف داروهایی مانند آمفتامین، قرص های لاغری، داروهای سرفه، آنتی بیوتیک ها، هورمون نیروئید، دیگوکسین، آسم.
  • مکمل های رژیمی مانند جینسینگ، والرین، زالزالک

علائم تپش قلب

در صورتی که ضربان قلب آهسته باشد ممکن است به مغز و سایر ارگان ها اکسیژن کافی نرسد و علائم زیر را تجربه کنید.

نزدیک به حالت غش و ضعف و یا (سنکوپ) می شوید

  • سرگیجه
  • ضعف
  • خستگی
  • تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • سردرگمی و مشکلات حافظه
  • به سرعت در طول فعالیت بدنی احساس خستگی می کنید

تپش قلب ممکن است این احساسات را در قلب شما ایجاد کند:

  • پرش ضربان قلب
  • ضربان و ارتعاش تند قلب
  • تپیدن سریع تر از حد معمول
  • پمپاژ سخت تر از معمول

ممکن است شما تپش را در گلو و یا گردنتان علاوه بر قفسه ی سینه احساس کنید. تپش قلب می تواند در حال فعالیت، استراحت، در حالت ایستاده، نشسته و یا خوابیده رخ دهد.

چه زمانی ضربان قلب آهسته،  طبیعی می باشد ؟

ضربان قلب در حالت استراحت، با کمتر از 60 ضربه در دقیقه ممکن است در مورد برخی از افراد به خصوص در افراد سالم، جوانان و ورزشکاران آموزش دیده عادی باشد. برای این افراد، ضربان قلب آهسته به عنوان یک مشکل مربوط به سلامتی تلقی نخواهد شد.

چرا تپش قلب می گیریم

چرا تپش قلب می گیریم ؟

انقباض زودهنگام دهلیزهای بالایی قلب

گاهی هارت بیت به انقباض زودهنگام دهلیزهای بالایی قلب برمی گردد. زمانی که دهلیزها به اندازه کسری از ثانیه زودتر از زمان مقرر منقبض می شوند. برای اینکه به ریتم طبیعی خود بازگردند لحظه ای استراحت می کنند. به همین دلیل فرد احساس تپش قلب می کند و عموما انقباض سریع و شدیدی را به دنبال دارد، به صورتی که دهلیزهای پایینی در تلاشند تا خون اضافی در زمان استراحت جمع شده را به بیرون بفرستند. ضربان های زودهنگام عموما سلامتی را تهدید نمی کند و نشانه حمله قلبی نمی باشند.

فیبریلاسیون دهلیزی و سرعت ضربان بالای فوق بطنی

فیبریلاسیون دهلیزی و تاکی ‌کاردیای فوق ‌بطنی موجب تپش قلب می شوند. فیبریلاسیون دهلیزی به انقباض بی نظم و سریع دهلیزهای بالایی قلب گفته میشود. تاکی ‌کاردیای فوق ‌بطنی یا همان سرعت ضربان بالا زمانی اتفاق می افتد که سرعت ضربان قلب بیش از حد طبیعی باشد و از بالای دهلیزهای پایینی شروع شود. هر دو مورد می توانند کوتاه یا طولانی مدت باشند.

انقباض زودهنگام بطن

انقباض زودهنگام بطن در یک یا چند مورد مشکلی ایجاد نخواهد کرد اما اگز با غش، تنگی نفس یا علائم دیگر همراه باشد ممکن است خطر آفرین باشد. تعداد زیاد و پشت سرهم انقباض بطن مشکل ساز بوده و نوعی آشفتگی قلبی خطرناک که به آن فیبریلاسیون بطنی نیز می گویند ایجاد می کند.

علت های دیگر

مشکلاتی برای نگهدارنده زمان ضربان قلب یا گره های سینوسی یا ضربان ساز قلب ایجاد می شود که می تواند موجب تپش قلب خواهد شد. ایجاد این مشکل بین دهلیزهای بالا و پایین ناهماهنگی ایجاد خواهد کرد.
آسیب به بافت قلب بر اثر حمله قلبی، افتادگی دریچه میترال می تواند موجب تپش قلب شود.

تشخیص تپش قلب

عموما تپش قلب گذرا بوده و بعد از رسیدن به مطب ضربان قلب شما نرمال می شود. همین امر تشخیص را مشکل می کند. زمانی که به تپش قلب دچار شدید باید اقدامات زیر را انجام دهید و بتوانید به سوالات زیر پاسخ دهید:

  • چه زمانی دچار هارت بیت شدید؟ حین انجام کار یا استراحت؟
  • تپش قلب به صورت ناگهانی به وجود می آید و از بین می رود یا آهسته و کم کم ناپدید می شود؟
  • به هنگام هارت بیت ضربان خود را اندازه بگیرید. ریتم آن تند است یا کند، منظم است یا نامنظم؟
  • زمانی که ضربان قلب شما متوقف می شود احساس سرگیجه، تنگی نفس، درد در قفسه سینه دارید یا خیر؟

در صورت معاینه پزشک و شنیدن صدای مورمور یا غیره احتمالا یکی از دریچه های قلب دچار مشکل است. متخصص قلب و عروق می تواند آثار کم خونی، مشکل در تیروئید، کمبود پتاسیم یا مشکلات دیگری را که باعث ایجاد تپش قلب خواهد شد را در آزمایش ببیند.
الکتروکاردیوگرام به تنظیم تپش قلب کمک می کند. این دستگاه فعالیت الکتریکی قلب، ریتم و هر مشکلی را نشان می دهد. در صورتی که تپش قلب به همراه درد در قفسه سینه باشد احتمالا پزشک آزمایش تمرین استرس از شما خواهد گرفت. در صورت داشتن علائمی مانند سرگیجه یا سرعت ضربان بالا ممکن است نیاز باشد وسیله کوچکی در قلب شما جاساز شود.
کسی که دچار تپش قلب می‌شود باید سریعا به پزشک مراجعه نماید. پس از انجام معاینات لازم نوار قلب می‌تواند علت تپش قلب را مشخص کند. گاهی نیز انجام آزمایشاتی برای تشخیص برخی بیماریهای زمینه ‌ای لازم است. اگر علت تپش قلب مشخص نشود، دستگاهی به نام هولترمونیتور یا نوار قلب متحرک به فرد متصل می‌شود تا در طول ۲۴ ساعت نوار قلب مداوم از بیمار گرفته شود. در طی این مدت اگر فرد دچار تپش قلب گردد، نوار قلب در همان حالت از بیمار گرفته شده و نوع آریتمی قلب فرد مشخص می شود. علاوه بر هولتر مانیتورینگ، می‌توان از تست ورزش برای برخی آریتمی های خطرناک استفاده کرد تا پزشک و بیمار مطمئن شوند که فعالیت شدید ، عامل بوجود آورنده آریتمی خطرناک نیست.

عوارض تپش قلب

  • غش
  • ایست قلبی
  • سکته مغزی
  • نارسایی قلبی

ثبت تپش قلب در زمان انجام فعالیت امکان پذیر است؟

اگر در خطر تپش قلب باشید، ثبت آهنگ ضربان قلب برای 24 ساعت می تواند باعث شود که به فعالیت های روزانه خود ادامه دهید. الکترودهایی که به دستگاه متصل است بر روی قفسه سینه شما بچسبانند و دستگاه را نیز با خود حمل کنید. در حین آزمایش نیز باید کارهایی که انجام داده اید،احساساتتان را با زمان آن یادداشت نمایید. عموما 24 ساعت برای تشخیص مشکل در تپش قلب کافی نیست. دستگاهی وجود دارد که می توان آن را در بدن کاشت تا ضربان قلب را برای روزها یا هفته ها ضبط کند.

درمان تپش قلب

در صورتی که بدون علت تپش داشته باشید می توانید کارهای زیر را انجام دهید:

  • اگر کافئین مصرف می کنید، مصرف کافئین را محدود یا قطع کنید.
  • قطع مصرف سیگار
  • قند خون پایین می تواند باعث تپش قلب شود، باید از سلامت رژیم غذایی خود مطمئن شوید.
  • مایعات فراوان بنوشید.
  • خواب کافی داشته باشید.
  • از پزشک خود بخواهید تا داروها و مکمل های غذایی شما را بررسی کنند. عموما داروهای ضداحتقانی سودوافدرین و فنیل‌افرین دارند می توانند باعث ایجاد تپش قلب شوند.
  • استرس و عصبانیت می تواند موجب تپش قلب شود. پرهیز از استرس و هیجانات و فعالیت های ورزشی نامناسب می تواند تپش قلب فرد را بهبود ببخشد.
  • برای خلاصی از تپش قلب، مدیتیشن و ریلکسیشن انجام دهید، یوگا، تای چی و ورزش های تنفسی سفت و رها کننده عضلات آرامبخش دیگر را می توانید امتحان کنید.

به هنگام تپش قلب چه کارهایی می توانیم انجام دهیم ؟

در صورتی که دچار تپش شدید می توانید اقدامات زیر را می توانیم انجام دهیم.

  • مانور والسالوا یا باد کردن لپ ها و بینی : بینی خود را گرفته و دهانتان را ببندید و سعی کنید حالت دم و بازدم را با فشار انجام دهید.
  • به خود فشار بیاورید : زمانی که اجابت مزاج می کنید ماهیجه های شکم خود را منقبض کنید.
  • آب سرد : صورت خود را با آب سرد بشویید یا سر خود را در طرف آب سرد فرو کنید.
  • ورزش کنید : ورزش شدید قلب را وادار به انجام کار می کند و به درمان تپش قلب کمک می کند.
  • نفس عمیق بکشید : آرام بنشینید، چشمان خود را ببندید و یکی از دستان خود را بر روی شکم خود بگذارید و به آرامی از طریق بینی نفس بکشید به حالتی که شکم شما به داخل حرکت کند. سپس از راه دهان یا بینی نفس خود را بیرون دهید و این کار را تکرار نمایید.
  • سرفه پی در پی
  • نیشگون گرفتن بازو به طوری که باعث درد شود.
  • ماساژ کاروتید گردن البته اگر تکنیک آن را بلدید و با اجازه پزشک بهتر است انجام شود.

روش های درمانی پزشکی

در صورتی که راه های خوددرمانی موثر واقع نشد می توانید از داروهایی مانند بتابلوکرها ، دیگوکسین ، کینیدین‌ ، مسدودکننده‌های‌ کانال‌ کلسیم ‌، پروکاینامید تجویز می‌شوند استفاده کنید. این داروها ضربان قلب را کند و سیگنال های ناگهانی را کنترل خواهند کرد تا ضربان قلب تنظیم شود.
گاهی برداشتن قسمتی از بافت قلب می تواند تپش قلبی را که به علت سیگنال های الکتریکی منحرف درقلب به وجود آمده اند را کنترل کند.
در آریتمی‌ها اگر ضربان‌ قلب‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ باز گردانده‌ نشود، امکان‌ دارد نارسایی‌ احتقانی‌ قلب ، حمله‌ قلبی ‌، یا ایست‌ قلبی ، که‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر می‌اندازند، رخ‌ دهند. گاهی هم نیاز است که برای تنظیم ضربان قلب در بیماران دچار برادی کاردی (ضربان قلب پایین) ، دستگاهی به نام ضربانساز قلب (Pace maker) در سینه بیمار جاسازی شود تا در مواقع ضروری ضربان قلب بیمار را تنظیم نماید. به ندرت استفاده‌ از شوک‌ الکتریکی‌ برای پایان دادن به آریتمی لازم است. 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که دچار تپش شدید که با تنگی نفس، سرگیجه، درد در قفسه سینه، غش کردن همراه باشد سریعا باید به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است خبر از بیماری قلبی بدهد.


دیدگاه کاربران

0 دیدگاه
    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *