تست نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام چیست و چگونه انجام میشود ؟

تست نوار قلب ، الکتروکاردیوگرام ECG یا EKG تستی است که فعالیت الکتریکی قلب شما را می سنجد. کشیده شدن نموداری پتانسیل های تولید شده توسط قلب و نوار فعالیت های قلب را نوار قلب می گویند . این تست ساده و بدون درد است. هر ضربان قلب توسط یک سیگنال الکتریکی تحریک شده و از بالای قلب شروع شده و به سمت پایین قلب شما می رود. امواج الکتریکی قلب با استفاده از دستگاه الکتروکاردیوگراف بر روی کاغذ شطرنجی که متشکل از مربع های ریز و درشت است رسم می کند. سیگنالها توسط الکترودهایی که بر روی قفسه سینه و اندام های دیگر وصل شده است ثبت می شود. تست نوار قلب جز بیخطرترین و ساده ترین اقداماتی است که می تواند اطلاعاتی را درباره قلب و فشار خون به متخصص قلب و عروق بدهد. نوار قلب نوعی اقدامی روتین و اولیه برای بررسی دردهای قلب و سکته های قلبی که افرادی که مشکوک به آنژین صدری، سکته قلبی و مشکلات حاد قلبی هستند توصیه می گردد.

تست نوار قلب

چه کسانی به تست نوار قلب الکتروکاردیوگرام یا EKG نیاز دارند ؟

وجود هر گونه مشکلی در قلب بر روی فعالیت های الکتریکی قلب تاثیر می گذارند. الکتروکاردیوگرام یا EKG به متخصص قلب و عروق کمک می کند که علت علائم و روش درمانی مناسب را مشخص می کند. علائمی که سبب می شود فرد الکتروکاردیوگرام انجام دهد:

  • درد قفسه سینه
  • تنفس دشوار
  • احساس خستگی یا ضعف
  • احساس ضربان، تند زدن، یا لرزش قلب
  • احساس نامنظم بودن ضربان قلب
  • شنیدن صداهای غیرمعمول هنگامی که پزشک به قلب شما گوش می‌دهد

در صورتی که بالای 50 سال هستید یا دارای سابقه خانوادگی بیماری قلبی هستید نیز، پزشکان علائم زودرس بیماری قلبی EKG را توصیه می کنند.

از نوار قلب برای تشخیص چه مواردی می توان استفاده کرد ؟

  • بیماری عروق کرونر
  • وجود مشکلاتی در دریچه های قلب
  • حمله قلبی و داشتن سابقه حمله قلبی
  • ضعف، خستگی یا کاهش توانایی ورزش کردن
  • تشخیص صداهای غیر معمول قلب در معاینه

دلایل استفاده از نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام

  • تشخیص بیماری‌های عمومی که به نحوی بر قلب اثر می‌گذارد
  • تشخیص وسعت محل و میزان پیشرفتانفارکتوس میوکارد
  • تشخیص انواع اختلالات ریتم قلبی
  • تشخیص هیپرتروفیدهلیزی و بطنی
  • تشخیص پریکاردیت
  • تشخیص آمبولی حاد ریوی
  • تعیین اثر داروهاي قلبی به خصوص دیژیتالو کینیدین
  • بررسی اختلالات الکترولیتی به خصوص تغییرات پتاسیم- کلسیم روي فعالیت قلب
  • ارزیابی حملات سنکوپ 
  • ارزیابی دردی که در بالاتر از ناف قرار دارد
  • ارزیابی قبل از عمل جراحی
  • ارزیابی افزایش فشار خون یا بزرگ شدن قلب
  • ارزیابی عملکرد ضربان ساز مصنوعی
  • تعیین جهت قرار گرفتن قلب از نظر تشریحی

نحوه گرفتن الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب

EKG یا الکتروکاردیوگرام روشی سریع، بدون درد و بدون خطر است. بعد از پوشیدن گان تکنسین 12 الی 15 الکترود نرم را با ژل به سینه، دست ها و پاهای شما متصل می کند. برای اینکه الکترود ها به خوبی به سطح پوست شما بچسبند ممکن است نیاز باشد که نواحی کوچکی را بتراشید. اندازه هر الکترود به اندازه یک سکه کوچک است و این الکترودها به سیم های الکتریکی متصل می شوند و این سیم ها به دستگاه EKG وصل می شوند. در طول زمان آزمایش که دستگاه الکتریکی، فعالیت های قلب شما را ثبت می کند و اطلاعات بر روی یک نمودار کشیده می شود. در حین نوار قلب باید روی تخت دراز بکشید و به طور طبیعی نفس بکشید و در حین انجام تست نیز نباید صحبت کنید. بعد از عمل، الکترودها برداشته و دور ریخته می‌شوند. تمام این فرآیند حدودا 10 دقیقه زمان می‌برد.

الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب

الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب چگونه کار می کند ؟

هر ضربان قلب با یک ضربان قلب الکتریکی ایجاد خواهد شد که از سلول های خاص در سمت راست قلب نیرو می گیرد که همان سلول های ضربان ساز هستند. الکتروکاردیوگرام قادر است که زمان و میزان قدرت اسن سیگنال ها را ثبت کند.
فعالیت الکتریکی مانند امواج بر روی نمودار ثبت می شود. نوار قلب می تواند ریتم قلب غیرطبیعی را در صورت تکرار در زمان آزمایش ثبت کند.

انواع الکتروکاردیوگرام یا EKG

تست ورزش یا استرس

برخی از مشکلات قلبی در حین ورزش خود را نشان می دهند. در این تست EKG  بهنگام ورزش ثبت می‌شود. برای انجام این تست فرد بر روی تردمیل یا دوچرخه ثابت انجام می شود.

پایش با هولتر

پایش با هولتر یا پایش سرپایی ECG یا EKG ، فعالیت قلب شما را طی 24 تا 48 ساعت ثبت می‌کند، این کار به پزشک کمک کند که دلیل علائم شما مشخص شود. الکترودهایی که به قفسه سینه شما متصل هستند اطلاعات شما را در یک مانیتور قابل حمل که با باتری کار می‌کند و می‌توانید آن را در جیب، روی کمربند یا روی تسمه شانه‌ای تان حمل کنید، ضبط می‌کنند.

ثبت کننده رویدادها

در صورتی که علائم به صورت مکرر اتفاق نمی‌افتند این امکان وجود دارد که به ثبت کننده رویداد نیاز داشته باشند. این دستگاه شبیه به هولتر است، ولی فعالیت الکتریکی قلب شما را فقط در زمان بروز علائم ثبت می‌کند. برخی از این دستگاه‌ های ثبت کننده رویداد وقتی که علائم را شناسایی می کنند به طور خودکار فعال می‌شوند. برخی از دستگاه‌های ثبت کننده رویداد برای ثبت علائم، نیاز دارند که دکمه ‌ای را فشار دهید. شما می‌توانید این اطلاعات را مستقیماً از طریق خط تلفن برای پزشک خود ارسال کنید.

قرار دادن الکترودها برای نوار قلب

در این بخش محل‌های دقیق قرارگیری هر الکترود معرفی می‌شوند.

الکترودهای اندامی

چهار الکترود اندامی در چهار اندام دست‌ها و پاهای بیمار قرار می‌گیرند. این الکترودها با رنگ‌های خاصی قابل تشخیص از سایر الکترودها هستند و هر کدام با حروف مشخص نام‌گذاری شده‌اند.

  • دست راست (RA)
  • دست چپ (LA)
  • پای چپ (LL)
  • پای راست (RL)

الکترودهای سینه ای

شش الکترود سینه‌ای در بخش قدامی سینه قرار می‌گیرند که هر کدام از این الکترودها با یک شماره از یکدیگر متمایز می‌شوند:

  • V1 : در فضای بین دنده‌ای چهارم درست، در سمت راست جناغ سینه قرار می‌گیرد.
  • V2: در فضای بین دنده‌ای چهارم درست در سمت چپ جناغ سینه قرار می‌گیرد.
  • V3:  در فضای خالی میان دو الکترود V4 و V2 قرار داده می‌شود.
  • V4: در فضای بین دنده‌ای پنجم و در خط ترقوه‌ای جای می‌گیرد.
  • V5 : جایگاه این الکترود نیز مانند سطح الکترود V4 در سمت چپ خط محوری جلویی است.
  • V6: مانند سطح دو الکترود V4 و V5، این الکترود نیز در سمت چپ خط محوری میانی قرار می‌گیرد.

آیا گرفتن نوار قلب خطر دارد ؟

 ممکن است در جایی که الکترودها قرار دارند، بثورات پوستی ایجاد شود، اما این بثورات معمولاً بدون نیاز به درمان از بین خواهند رفت.
افرادی که تست استرس را انجام می دهند، ممکن است در معرض حمله قلبی قرار بگیرند، اما این اتفاق مربوط به انجام ورزش است نه تست EKG.
EKG فعالیت های الکتریکی قلب شما را ثبت می کند، هیچ الکتریسیته ای ساطع نمی کند و روشی کاملا ایمن است.

قبل از گرفتن نوار قلب

برای گرفتن نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام نیاز به آماده سازی خاصی نمی باشد. البته هر دارو و مکمل که مصرف می کنید را باید با پزشک خود در میان بگذارید. زیرا ممکن است برخی از این داروها  بر روی نتیجه آزمایش تاثیر بگذارند.
همچنین بیمار باید دور از استرس تست نوار قلب را انجام دهد و قبل از مراجعه وعده غذای سنگین میل نکرده باشد.
قبل از انجام تست باید از نوشیدن آب سرد یا ورزش کردن خودداری کنید. زیرا آب سرد می تواند موجب تغییر الگوهای الکتریکی آزمایش شود. ورزش کردن نیز می تواند ضربان قلب شما را افزایش دهد و بر روی نتیجه آزمایش تاثیر بگذارد.
در آقایان تراشیدن موهای سینه ضروری است.

بعد از گرفتن نوار قلب

بعد از گرفتن الکتروکاردیوگرام می توانید فعالیت های عادی خود را از سر بگیرید و پزشک امواج ثبت شده در آزمون را بررسی می کند. در صورتی که الکتروکاردیوگرام نتایجی طبیعی داشته باشد احتمالا نیازی به آزمایش دیگری نخواهد بود. در صورتی که نتایج نشان دهنده اختلال در قلب شما باشد، این امکان وجود دارد که شما نیاز به آزمایش های بیشتر دااشته باشید.

نتایج طبیعی نوار قلب

  • ضربان قلب : 60 الی 100 بار در دقیقه
  • ریتم تپش قلب : بصورت مداوم و منظم

غیر طبیعی بودن نتایج نوار قلب از چه بیماری هایی خبر می دهد ؟

  • صدمه دیدن یا تغییر شکل پیدا کردن ماهیچه‌های قلب
  • تغییر در میزان الکترولیت‌های خون
  • بیماری‌های مادرزادی قلب
  • بزرگ شدن ماهیچه ‌های قلب
  • جمع شدن مایع اضافی و ورم در اطراف قلب
  • التهاب قلب (میوکاردیت)
  • حمله قلبی (در حال حاضر یا در گذشته)
  • نرسیدن خون کافی به عروق قلبی
  • آریتمی یا ریتم نامنظم قلب
  • فیبریلاسیون دهلیزی
  • نارسایی قلبی
  • بیماری تاکی کاردی
  • سندروم سینوس بیمار
  • سندرومولف پارکینسون وایت

آزمایش نوار قلب چه چیزی را مشخص می کند ؟

EKG می‌تواند به متخصص قلب و عروق شما کمک کند تشخیص دهد که:

  • قلب شما بیش از حد سریع، بیش از حد کند، یا نامنظم می‌زند
  • اینکه شما در حال حمله قلبی هستید یا قبلاً دچار حمله قلبی شده ‌اید
  • شما دارای نقایص قلبی، از جمله بزرگ شدن قلب، کمبود جریان خون یا نقایص مادرزادی هستید
  • دریچه‌های قلب شما مشکل دارند
  • شما تصلب شرایین یا بیماری شریان کرونری دارید

پزشک شما از نتایج EKG شما استفاده می‌کند تا داروها یا درمانی که می‌تواند وضعیت قلب شما را بهبود بخشد را مشخص کند.


دیدگاه کاربران

0 دیدگاه
    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *